Μαρ172026

Οι βασικές αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας από τον Ν. 5221/2025

Από την 1η Ιανουαρίου 2026 εφαρμόσθηκε το μεγαλύτερο μέρος των ρυθμίσεων του Ν. 5221/2025, ο οποίος εισήγαγε εκτεταμένες τροποποιήσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Ορισμένες ειδικές ρυθμίσεις, όπως εκείνες που αφορούν τη δημοσίευση διαθηκών, είχαν ήδη τεθεί σε ισχύ από τον Νοέμβριο του 2025. Κάποιες από τις βασικότερες αλλαγές συνοψίζονται στα ακόλουθα:

  1. Προθεσμία επίδοσης της αγωγής

Μία από τις σημαντικότερες πρακτικές μεταβολές αφορά την επίδοση της αγωγής. Σύμφωνα με το άρθρο 215 παρ. 2 ΚΠολΔ, η επίδοση πρέπει πλέον να πραγματοποιείται εντός 30 ημερών από την κατάθεση, ανεξάρτητα από τη διαδικασία στην οποία υπάγεται η υπόθεση.

Σε περίπτωση που η προθεσμία αυτή δεν τηρηθεί, η αγωγή αντιμετωπίζεται ως μη ασκηθείσα.

  1. Χρονικό πλαίσιο προσδιορισμού δικασίμου

Το νέο καθεστώς θέτει, επιπλέον, συγκεκριμένο χρονικό στόχο για τον ορισμό της συζήτησης. Κατά το άρθρο 215 παρ. 1 ΚΠολΔ, η δικάσιμος θα πρέπει, κατά κανόνα, να ορίζεται εντός 210 ημερών από την κατάθεση της αγωγής.

Για περιπτώσεις όπου απαιτείται επίδοση στο εξωτερικό, προβλέπεται μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο, το οποίο μπορεί να φθάνει έως δέκα μήνες.

  1. Μεταβολές στην τακτική διαδικασία

Παρότι το βασικό χρονοδιάγραμμα της τακτικής διαδικασίας δεν μεταβάλλεται ουσιαστικά ως προς τα κύρια στάδιά της (επίδοση αγωγής, κατάθεση προτάσεων και προσθήκη), η νέα ρύθμιση μεταφέρει το κέντρο βάρους σε έναν πιο ουσιαστικό έλεγχο της υπόθεσης πριν από τη συζήτηση.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το άρθρο 237 ΚΠολΔ, το οποίο επιτρέπει στον δικαστή, μετά την ολοκλήρωση της κατάθεσης των δικογράφων και αποδεικτικών στοιχείων, να εκδώσει διάταξη με την οποία μπορεί, μεταξύ άλλων:

  • να εξετάσει ζητήματα παραδεκτού,
  • να ρυθμίσει αποδεικτικά μέσα (μάρτυρες, πραγματογνωμοσύνη, αυτοψία),
  • να επισημάνει ελλείψεις που πρέπει να καλυφθούν.

Η προσέγγιση αυτή ενισχύει τον οργανωμένο χειρισμό της υπόθεσης πριν από τη συζήτηση, αντί να εμφανίζονται κρίσιμα ζητήματα για πρώτη φορά στο ακροατήριο.

Παράλληλα, μετατίθεται χρονικά νωρίτερα και η υποχρέωση καταβολής του δικαστικού ενσήμου, το οποίο πρέπει πλέον να έχει καταβληθεί το αργότερο μέχρι την κατάθεση της προσθήκης.

  1. Άρθρο 269 ΚΠολΔ: επαναφορά και συνέπειες για την εξέλιξη της δίκης

Περαιτέρω, με τον νέο νόμο τέθηκε εκ νέου σε εφαρμογή το άρθρο 269 ΚΠολΔ, το οποίο επανακαθορίζει με σαφέστερο τρόπο το χρονικό σημείο μέχρι το οποίο πρέπει να έχουν προβληθεί οι βασικοί ισχυρισμοί των διαδίκων και να έχουν προσκομιστεί τα αποδεικτικά στοιχεία.

Μετά την κατάθεση των προτάσεων δεν επιτρέπεται, κατ’ αρχήν, η εισαγωγή νέου πραγματικού υλικού στη δίκη. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο σε περιορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν πρόκειται για οψιγενείς ισχυρισμούς, ενώ στην προσθήκη η προσκόμιση νέων στοιχείων επιτρέπεται μόνο για αντίκρουση.

Στην πράξη, η ρύθμιση αυτή καθιστά ακόμη πιο σημαντική την πλήρη προετοιμασία της υπόθεσης ήδη από το αρχικό στάδιο.

  1. Χρονικά όρια για την έκδοση αποφάσεων

Ο νέος νόμος επιχειρεί, επίσης, να περιορίσει τον χρόνο αναμονής για την έκδοση δικαστικών αποφάσεων. Ως γενικός στόχος τίθεται η έκδοση απόφασης εντός οκτώ μηνών από τη συζήτηση της υπόθεσης.

Στις υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας, το αντίστοιχο χρονικό διάστημα ορίζεται σε τέσσερις μήνες από την περιέλευση του φακέλου στον δικαστή.

  1. Διαδικασία μικροδιαφορών

Στη διαδικασία των μικροδιαφορών αυξάνεται το χρηματικό όριο της αρμοδιότητας: από 5.000 ευρώ σε 8.000 ευρώ.

  1. Τροποποιήσεις στα ένδικα μέσα

Αλλαγές επέρχονται και στη διαδικασία άσκησης των ένδικων μέσων. Το νέο σύστημα επιδιώκει την ταχύτερη δέσμευση της υπόθεσης με ορισμό δικασίμου ήδη από την κατάθεση του σχετικού δικογράφου.

Παράλληλα, προβλέπονται συντομότερες προθεσμίες για την κλήτευση των διαδίκων (τριάντα ημέρες από την κατάθεση), ενώ διατηρούνται μεγαλύτερα χρονικά περιθώρια όταν η επίδοση αφορά πρόσωπα στο εξωτερικό.

  1. Ζητήματα αναγκαστικής εκτέλεσης: αρ. 933 ΚΠολΔ

Στον τομέα της αναγκαστικής εκτέλεσης, εισάγεται μεταξύ άλλων μηχανισμός ηλεκτρονικής διαχείρισης για υποθέσεις που συνδέονται με το άρθρο 933 ΚΠολΔ. Μέσω ειδικής πλατφόρμας προβλέπεται η δυνατότητα επαναπροσδιορισμού εκκρεμών υποθέσεων, με στόχο την αποσυμφόρηση διαδικασιών που έχουν παραμείνει για μεγάλο διάστημα σε εκκρεμότητα.